Türk Vergi Mevzuatında gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçilerden temin edilen ürünlere karşılık olarak alınan ve fatura yerine geçen belge müstahsil makbuzu olarak adlandırılır. Bu belgenin Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen standartlara uygun olarak elektronik ortamda oluşturulan şekli ise e-Müstahsil makbuzu olarak ifade edilir. e-Müstahsil makbuzu elektronik ortamda oluşturulurken aynı ortamda muhafaza edilir ve talep edilmesi hâlinde yine aynı şekilde ibraz edilebilir.
e-Müstahsil makbuzu ne işe yarar?
Gerçek usulde vergi mükellefi olmadığı için sattığı mala karşılık fatura düzenleme imkânı olmayan çiftçi tarafından müstahsil makbuzu düzenlenir. Bu şekilde yapılan alışveriş işlemi kayıt altına alınır. Ürünü satın alan kişi için resmi geçerliliği olan bir kayıt oluşturulmuş olur. Çiftçiye yapmış olduğu ödemeye dair kanunen geçerliliği olan bir belge elde eder. Kâğıt müstahsil makbuzu ile e-Müstahsil makbuzu arasında hukuki statü bakımından herhangi bir fark yoktur.
Müstahsil makbuzunda taraflardan birisi alıcı konumunda bulunan ve çoğunlukla defter tutma mecburiyeti olan çiftçi veya tüccardır. Diğer taraf ise fatura düzenlemekle mükellef olmayan satıcı çiftçidir. e-Müstahsil makbuzu düzenleyen taraf ürünü satan ve para tahsil eden taraftır. Diğeri kişi ise malı alır ve karşılığına ödeme yapar. Gerçek usulde vergilendirilen ve fatura düzenleyebilen çiftçilerin e-Müstahsil makbuzu düzenlemesi mümkün değildir.
e-Müstahsil makbuzu kullanma avantajları nelerdir?
Basılı olarak düzenlemek yerine e-Müstahsil makbuzu kullanmak özellikle kâğıt ve matbaa giderleri yönünden tasarruf yapılmasını sağlar. Elektronik ortamda hazırlanması dolayısıyla imzadan önce hataları görmek ve düzeltmek mümkün olur. Bu şekilde hatalı belge düzenlenmesinin önüne geçilir. Elektronik olarak arşivlenme imkânı sunması dolayısıyla arşiv ve personel giderlerinde ciddi tasarruf sağlanır. Dijital ortamdaki belgeler yıpranmaz, sel, yangın ve benzeri risklerden korunur. Ayrıca istenen her yerden kolaylıkla erişilebilir.
Gelir İdaresi Başkanlığı altyapısına uygun olarak kullanılan sistem sayesinde düzenlenen belgelerin güncel mevzuata uygun olması sağlanır. Gereken raporlama işlemleri zamanında ve doğru şekilde yapılır. Böylece hata riski ortadan kalkar. Geriye dönük olarak ulaşılmak istenen belge, arşivde yapılacak aramaya kıyasla çok daha kolay elde edilir.
